شکستگی بینی: علائم و درمان با عمل جراحی
فهرست مطالب
شکستگي بيني يا بيني شکسته در اثر مصدوميتهاي ناحيه صورت در حين ورزشهاي پربرخورد، زمين خوردن، نزاع فيزيکي يا سوانح رانندگي اتفاق ميافتد. اما وقتي مشکل شکستگي بيني پيش ميآيد، اين فقط شکل بيني نيست که تغيير ميکند، بلکه اغلب افرادي که دچار اين عارضه ميشوند، علاوه بر بدشکلي و تغييرات شديدي که در ظاهر بيني آنها پيش ميآيد، به مشکلات تنفسي هم دچار ميشوند و ديگر نميتوانند به راحتي نفس بکشند.
چگونه میتوانم بدانم که بینی من شکسته است؟
بینی شکسته حالت دردناک، متورم و قرمز پیدا میکند. سایر علائم فیزیکی که معمولاً به دنبال شکستگي بيني ایجاد میشود عبارت است از:
- کبودی و خونمردگی دور چشمها
- خونریزی از بینی
- حساسیت شدید بینی نسبت به تماس دست
- شنیده شدن صدای لقی یا شکستگی در زمان لمس کردن بینی
- تغییر شکل ظاهری بینی
- مشکل در نفس کشیدن و بیرون دادن بازدم از راه بینی و احساس گرفتگی سوراخ بيني
بینی شکسته را چگونه میتوان درمان کرد؟
بعضی از شکستگیهای خفیف بینی را با یک جا انداختن ساده ميتوان درمان نمود، اما در اغلب موارد برای اصلاح شکل ظاهری و بازیابی عملکرد کامل بینی شکسته لازم است که حتماً عمل شکستگی بینی پيچيدهتري بر روی آن انجام شود. بسته به شدت شکستگي بيني ممکن است به یک یا چند عمل جراحی مختلف برای درمان آن نیاز باشد.
جراحی جا اندازی (ریداکشن) بسته بینی شکسته
بعد از آنکه شکستگي بيني اتفاق میافتد، یک فرصت 7 تا 14 روزه برای بازگرداندن استخوان شکسته به جای درست خود در بینی وجود دارد. عمل ریداکشن یا جا انداختن بینی میتواند بدون نیاز به شکستن مجدد استخوانهای بینی و یا استفاده از فنون پیشرفته جراحی، قابل انجام باشد. در این صورت فقط کافی است بیمار به شکل مناسبی بیهوش یا بیحس شود تا در زمان جا انداختن شکستگي بيني، احساس درد و ناراحتی نداشته باشد.
جراحی جا اندازی (ریداکشن) باز بینی شکسته
اگر از زمان شکستگي بيني بیشتر از 14 روز گذشته باشد، استخوانهای شکسته بینی شروع به جوش خوردن و شکل گرفتن در وضعیت جدید خود میکند. در این صورت برای جا انداختن و صاف کردن استخوانها احتمالاً به عملهای بیشتر و پیچیدهتری نیاز است. جراحی ریداکشن یا جا اندازی باز به معنی ایجاد بریدگیهایی در داخل بینی به منظور جا انداختن استخوانهای شکسته میباشد. در صورتی که بیمار در عرض 7 تا 14 روز بعد از شکستگي بيني اقدام به درمان آن نماید، میتوان مشکل بینی را از طریق جا اندازی بسته و بدون نیاز به ایجاد بریدگی یا جراحی باز اصلاح نمود.
جراحی زیبایی بینی (رینوپلاستی)
رینوپلاستی یا عمل جراحی زیبایی بینی یک عمل جراحی است که توسط جراحان ماهر بینی و با استفاده از فنون و تجهیزات مختلف برای بازسازی شکل ظاهری بینی انجام میگیرد. برای فرمدهی و زیباسازی ساختار بینی معمولاً در شکل استخوانها و غضروفهای آن، تغییراتی داده میشود یا بخشی از این بافتها برداشته شده و یا بافت جدیدی به آن اضافه میشود. نهایتاً تغییری در وضعیت پوست بینی به وجود نخواهد آمد. اما وقتی که ساختار و شکل استخوانهای زیر پوست تغییر ميکند، پوست هم به شکل جدید بینی در میآید و نتیجه نهایی عمل جراحي بيني مشخص میشود. عملهای رینوپلاستی و جا اندازی بسته معمولاً به طور همزمان برای درمان شکستگي بيني انجام نمیشوند، اما بسیاری از بیمارانی که برای مدت طولانی از شکستگي بيني رنج میبردهاند و حالا قصد دارند برای اصلاح آن، عمل جراحی جا اندازی باز را انجام دهند، تصمیم میگیرند که همزمان با آن، عمل رینوپلاستی را نیز برای زیباسازی و اصلاح فرم بینی انجام دهند.
جراحی تیغه میانی بینی (سپتوپلاستی)
پزشکان جراح، عمل جراحی سپتوپلاستی را با هدف صاف کردن دیواره بین دو سوراخ بینی (تیغه یا سپتوم) و ایجاد تعادل و تقارن بین دو سوراخ آن انجام میدهند. تیغه میانی در اغلب موارد شکستگي بيني، دچار تغییر شکل و آسیبدیدگی شدیدی میشود. تغییر شکل تیغه میانی بینی نیز به نوبه خود موجب بروز مشکلات تنفسی و مسدود شدن یک یا هر دو سوراخ بینی میشود.
جراحی شکستگی بینی چگونه انجام میشود؟
هر بیماری که دچار شکستگی بینی شده است، شرایط متفاوت و خاص خود را دارد و بنابراین روشی که دکتر سماواتی فرد برای درمان او در نظر میگیرد نیز کاملاً متفاوت و اختصاصی خواهد بود. با این حال صرف نظر از اینکه برای درمان شکستگی بینی از کدام یک از عملهای ریداکشن بسته، ریداکشن باز، رینوپلاستی یا سپتوپلاستی و یا ترکیبی از دو یا چند مورد از این عملها استفاده شود، مراحل زیر در بین همه بیماران مشترک است و هر بیماری میتواند انتظار آن را داشته باشد:
مشاوره اولیه
معاینه و ارزیابی هر بینی شکستهای، در جلسه مشاوره اولیه با دکتر سماواتی فرد در مطب ایشان آغاز میشود. ایشان بینی و سایر اجزای صورت بیمار را به طور کامل معاینه میکند و آسیبهای ساختاری وارد شده بر بینی را بررسی مینماید. سپس روشهایی را برای اصلاح و درمان بینی شکسته توصیه میکند. در مواردی که لازم باشد از عکسبرداری اشعه ایکس نیز استفاده میشود. همچنین دکتر سماواتی فرد هر گونه محدودیت احتمالی که به خاطر ساختار یا وضعیت خاص پوست بینی وجود داشته باشد را به دقت برای بیمار شرح میدهد. ضمناً در این جلسه عکسهای قبل از عمل از بینی بیمار گرفته میشود.
روز جراحی
بسته به شکل و نوع آسیبهایی که به بینی شکسته وارد شده است، دکتر سماواتی فرد از یکی از عملهای جراحی که در بالا به آنها اشاره شد و یا ترکیبی از آنها برای اصلاح ساختار بینی استفاده میکند.
وقتی که عمل جراحی به پایان رسید، بریدگیهایی که در حین جراحی بر روی بینی ایجاد شده است با استفاده از بخیه بسته میشود و برای کنترل خونریزی بینی، پانسمان داخلی بيني انجام میگیرد. همچنین یک گچ سبک بر روی بینی قرار داده میشود تا ورم بعد از عمل را کاهش دهد و از بینی در حال بهبودی محافظت نماید. پانسمانهای داخل بینی قبل از آنکه بیمار ترخیص شود، برداشته خواهد شد، اما گچ روی بینی معمولاً بعد از یک هفته برداشته میشود.
مراقبتهای بعد از عمل
جراحی اصلاح شکستگی بینی یک عمل سرپایی است و بیمار میتواند بلافاصله بعد از پایان آن به منزل باز گردد. اگر این عمل تحت شرایط بیهوشی عمومی انجام شود، بیمار بعد از پایان عمل نمیتواند رانندگی کند و باید حتماً یک نفر را همراه خود داشته باشد که او را به خانه ببرد و تا چند ساعت اول بعد از عمل، در انجام مراقبتهای لازم به او کمک نماید.
برای بیمار داروهای مسکن تجویز میشود تا در صورتی که درد داشته باشد، از آن استفاده کند. همچنین بیمار باید انتظار ورم، خشکی و کبودی مختصر بینی در چند روز اول بعد از جراحی را داشته باشد. این عوارض معمولاً بعد از یک یا دو هفته برطرف خواهد شد.
معمولاً بیماران میتوانند ظرف مدت یک هفته بعد از جراحی شکستگی بینی به محل کار خود بازگردند و فعالیتهای عادی را از سر بگیرند. اما لازم است از فعالیتهای فیزیکی شدید به مدت 3 تا 6 هفته بعد از جراحی بینی خودداری کنند. در طول دوره بهبودی بعد از عمل جراحی بینی، بیمارانی که عینک به چشم میزنند باید از قرار دادن عینک بر روی پل بینی خودداری کنند.
مزایای عمل جراحی بینی چیست؟
برای بیماری که دچار شکستگی بینی شده است، عملهای جراحی اصلاحی شامل جا اندازی بسته، جا اندازی باز، رینوپلاستی و سپتوپلاستی میتواند فواید زیادی به دنبال داشته باشد. برخی از مهمترین فواید این عمل عبارت است از:
- اصلاح وضعیت ظاهری بینی: جراحی بینی شکسته میتواند شکل ظاهری آن را به همان حالت اولیه که قبل از شکستگی داشته است، باز گرداند. حتی در بسیاری از موارد با انجام یک جراحی زیبایی بینی (رینوپلاستی) میتوان شکل بینی را نسبت به حالت اولیه آن نیز بهتر کرد و یک بینی جدید با شکل متقارن و زیباتری نسبت به زمان قبل از شکستگی ایجاد نمود. به طوری که اغلب بیماران میگویند "بینی جدید" خود را بیش از بینی قبلی دوست دارند.
- سهولت در تنفس: وقتی که ساختارهای داخلی بینی دچار شکستگی میشود، بیمار ممکن است نتواند به راحتی و به شکل منظم نفس بکشد. با انجام عمل جراحی شکستگی بینی، ساختارهای داخلی بینی اصلاح میشود تا بیمار بتواند به شکل طبیعی و سالم تنفس کند.
- بهبود سلامت عمومی: انسداد مجاری بینی و مشکلات تنفسی که به خاطر آن پیش میآید میتواند منجر به بروز بیماریها و مشکلات متعددی شود. با اصلاح شکل بینی و باز کردن مسیر عبور هوا میتوان از بروز این بیماریها جلوگیری کرد.
- افزایش اعتماد به نفس: شاید هیچ عاملی نتواند به اندازه شکل ناهنجار یک بینی شکسته، موجب نگرانی و کاهش اعتماد به نفس یک فرد شود. اما با انجام عمل جراحی مناسب، بیمار میتواند بار دیگر از داشتن یک بینی زیبا با ظاهر طبیعی لذت ببرد و به موازات آن، حس اعتماد به نفس او نیز تقویت میشود.
